Adezyon ve Kohezyon nedir? Tanım ve örnekler

Adezyon da kohezyon da yapışma anlamına gelir. Adezyon farklı türdeki moleküllerin birbirini çekmesidir, bir maddenin başka türde bir maddeye yapışmasıdır, bu nedenle yapışma da denir. Kohezyon aynı türdeki moleküllerin birbirini çekmesidir, bir maddenin kendi kendine yapışması birbirini tutmasıdır, bu nedenle birbirini tutma da denir.

Aşağıdaki resimde bir su damlasının bir bitkinin yaprağından sarktığı görülüyor. Su damlasının yere düşmemesinin nedeni, yaprağa yapışmasını sağlayan, yaprağın molekülleriyle su molekülleri arasındaki adezyon kuvvetidir. Bu yapışma kuvveti su damlasının ağırlığını dengeler, böylece damla yaprakta asılı kalır. Suyun dağılmasını önleyen ve damla halinde bir arada durmasını sağlayan su molekülleri arasındaki kohezyon kuvvetidir. Adezyon da kohezyon da elektriksel kuvvettir, moleküller arası bağdır, kütle çekimle hiç ilgisi yoktur. Molekül boyutunda kütle çekimin etkisi ihmal edilecek kadar zayıftır.

adezyon kohezyon nedir

Adezyon nedir?

Farklı tür moleküllerin birbirini çekmesidir. Katılarda ve sıvılarda etkilidir, ama gazlarda pek etkili değildir, çünkü gaz molekülleri birbirinden çok uzaktır.

Farklı maddeler arasındaki adezyon kuvvetlerinin büyüklükleri de farklıdır. Örneğin sakız neredeyse kuru her şeye yapışır. Bant ve yapıştırıcıların bir çok maddeyle arasında yapışma kuvveti çok güçlüdür.

Teflon gibi bazı malzemeler bir çok maddenin kendisine yapışmasını engeller. Teflonun bir çok madde için yapışma kuvveti oldukça zayıftır. Ayrıca su tutmayan kumaşların yapıldığı nano malzemeler de böyledir, sadece suya yapışmamakla kalmaz, suyu iterler.

Suyun cama yapışması, banyodan çıkınca ıslak olmamız yapışmanın sonucudur.

Kohezyon nedir?

Aynı cins moleküllerin birbirine elektriksel çekim kuvvetiyle tutunmasıdır. Su damlalarının oluşmasını sağlar.

Aşağıdaki resimde Uluslararası Uzay İstasyonu’nda bir astronot iki su damlasını birbirine yaklaştırıyor. Damlalar yeterince yaklaşınca birleşiyorlar ve tek bir damla haline geliyorlar. Çünkü kohezyon kuvveti damlaların moleküllerini birbirine çekiyor.

adezyon kohezyon nedir su uzayda

Suyun bir akım halinde akmasının da nedeni birbirini tutmadır. Ayrıca musluğun ağzında suyun bir damla şeklinde birikmesinin de nedeni su moleküllerinin birbirini tutmasıdır.

Kohezyon nelere bağlıdır?

  • Maddenin türü: Cıvanın, suyun ve zeytinyağının kohezyon kuvvetleri farklıdır.
  • Sıcaklık: Sıcaklık arttıkça moleküller daha çok hareket eder, moleküller arası kuvvetleri azalır.
  • Başka madde karıştırılması: Suyun içine deterjan karıştırırsanız su moleküllerinin arasına deterjan molekülleri girer ve birbirini tutma bağlarını zayıflatır.

Sıvı bir yüzeyi hangi koşulda ıslatır?

Bir sıvı bir yüzeyi ancak adezyon kuvveti kohezyon kuvvetinden büyükse ıslatabilir. Islatmak bir anlamda yapışmak demektir. Eğer yüzeyin yapıldığı maddenin molekülleri sıvı moleküllerini, sıvının moleküllerinin birbirini çekmesinden daha güçlü çekiyorsa, sıvı yüzeyi ıslatır.

adezyon kohezyon nedir su cıva

Yukarıdaki resimde sağda bir cam kaba cıva dökülüyor. Cıva ile cam arasındaki adezyon, cıva damlaları arasındaki kohezyondan daha zayıf olduğu için camı ıslatmıyor. Aynı resimde solda, camın yüzeyine yapışmış su damlaları görülüyor. Su camı ıslatmış, çünkü cam ile su arasındaki yapışma, suyun kendi molekülleri arasındaki birbirini tutmadan daha güçlü. Cam bir kavanozdan suyu boşaltırsanız camın kenarında mutlaka su damlaları kalır; cıva boşaltırsanız cıvanın tamamı boşalır, cama hiç cıva damlası yapışmaz. Kılcallık olayında bu konuyu daha ayrıntılı göreceksiniz.

Adezyon ve Kohezyon ile ilgili Fizik dersi Kazanımları

9.2.3.1. Yapışma ve birbirini tutma olaylarını örneklerle açıklar.

  • Adezyon, kohezyon, yüzey gerilimi ve kılcallık ile ilgili matematiksel hesaplamalara girilmez.

Adezyon ve Kohezyon ile ilgili MEB ve EBA Kazanım Testleri

5 Yorum
  1. 9. sınıf öğrencisi 11 ay önce

    çok sağolun

  2. 9.sınıf ogrencisi 11 ay önce

    Yardım için saolun

  3. berke 1 ay önce

    projeme yardım eettiğinizz için teşekkürler

  4. Dilan 1 ay önce

    9.2.3.1. Yapışma ve birbirini tutma olaylarını örneklerle açıklar merhaba siteniz cok guzel asagida kazanimlari vermenizde cok guzel ama bu kazanimlar 2019 icin yeni yayimlanaanlar mi yoksa eski mi hangi yilin lutfen erken cevap verin soruma ✍️🙏🙏🙏

    • Yazar
      Fizik Dersi 1 ay önce

      2017 öğretim programının kazanımları.

Bir Cevap Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

©2018 fizikdersi.gen.tr - Her hakkı saklıdır içerik izinsiz kullanılamaz

Kullanıcı Bilgileriniz İle Oturum Açın

Bilgilerinizi Unuttunuzmu?